Jakow Trachtenberg: de ingenieur die de Trachtenberg-methode bedacht.
Jakow Trachtenberg (1888–1951) was een ingenieur uit Odessa die een systeem van regels voor hoofdrekenen ontwikkelde. Zijn leven voerde hem van Rusland naar Berlijn, Wenen, Joegoslavië en ten slotte Zürich, waar hij de methode onderwees die nu zijn naam draagt.
Kort overzicht
Zijn naam wordt ook geschreven als Jakov, Yakov of Jacob Trachtenberg.
17 juni 1888 in Odessa, toen onderdeel van het Russische Rijk.
Ingenieur, met onderscheiding afgestudeerd aan het Mijnbouwinstituut in Sint-Petersburg.
Het Trachtenberg-systeem voor snelrekenen.
26 oktober 1951 in Zürich, Zwitserland.
Ingenieur in Sint-Petersburg
Na zijn studie werd Trachtenberg hoofdingenieur bij de Obuchov-fabriek in Sint-Petersburg, een groot industrieel bedrijf. Hij stond ook bekend als overtuigd pacifist. Na de Oktoberrevolutie van 1917 verliet hij Rusland en vestigde hij zich in Berlijn.
Berlijn en Wenen
In Berlijn schreef hij over de Russische industrie, leverde hij artikelen aan een pacifistisch tijdschrift en publiceerde hij een leerboek Russisch dat meerdere drukken beleefde. In 1930 trouwde hij met Alice Bredow, zangeres en pianiste.
Nadat de nazi’s aan de macht kwamen, verhuisde het paar in 1934 naar Wenen. Daar waren ze alleen veilig tot de annexatie van Oostenrijk door Duitsland in 1938.
Gevangenschap en het ontstaan van de methode
Volgens zijn eigen verhaal moest hij in 1940 naar Joegoslavië uitwijken. In 1944 werd hij in Split gearresteerd en dreigde hij te worden gedeporteerd, maar met hulp wist hij te ontsnappen en op 25 april 1945 bereikte hij Zwitserland.
Het bekendste deel van zijn verhaal gaat over het ontstaan van de methode. Volgens het voorwoord bij zijn systeem werkte hij de regels uit in gevangenissen van de Gestapo, zonder papier of schrijfgerei, zodat hij elke stap in zijn hoofd moest onthouden. De verhalen over zijn gevangenschap verschillen in de details, dus neem de precieze omstandigheden met enige voorzichtigheid. De opzet van de methode past wel bij het verhaal: elke regel maakt van een berekening kleine stappen die je in je hoofd kunt houden.
Zürich en het gepubliceerde systeem
In Zwitserland verfijnde Trachtenberg zijn regels en richtte hij in Zürich een instituut op om ze te onderwijzen. Hij overleed in 1951 in Zürich. Het systeem bereikte later een groot publiek via de bewerking van Ann Cutler en Rudolph McShane, in het Engels verschenen als The Trachtenberg Speed System of Basic Mathematics.
Wat zijn verhaal betekent voor wie leert
Trachtenberg ontwierp zijn regels zo dat je zo weinig mogelijk hoeft te onthouden: in plaats van een grote tafel van vermenigvuldiging op te roepen, volg je voor elk cijfer een korte instructie. Zo pak je de methode nog steeds het best aan: begin met de ×11-regel en voeg er telkens één regel aan toe.
Bronnen: Wikipedia (Deutsch)